เพลง : ของกิ๋นคนเมือง
ศิลปิน : จรัล มโนเพ็ชร-สุนทรี เวชานนท์

เนื้อเพลง : ของกิ๋นคนเมือง – จรัล มโนเพ็ชร-สุนทรี เวชานนท์

เพลง : ของกิ๋นคนเมือง
ศิลปิน : จรัล มโนเพ็ชร-สุนทรี เวชานนท์

ช.ของกิ๋นบ้านเฮา.
เลือกเอาเต๊อะนาย.
ญ.เป๋นของพื้นเมือง.
เป๋นเรื่อง สบาย.
(ช+ญ) ล้วน ซะป๊ะ มากมี
ฟังฮื้อดีเน้อ.
ฟั่งใค้ อยากจนเผลอ
มาบลืนน้ำลาย
ช.แก๋งแคจิ้นงัว
ญ.ใส้อั่วจิ้นหมู
ช.แก๋งหน่อไม้ซาง
ญ.ขั่วบ่าถั่วปู
(ช+ญ)น้ำพริกแมงดา
กับน้ำพริกอ่อง.
คั่วผักกุ่มดอง
หนังปองน้ำปู๋
ช.แก๋งผักเซี้ยงดา
ญ.ใส่ป๋าแห้งตวย เน้อเจ๊า
ช.แก๋งบอนแก๋งตูน
ญ.กับแก๋งหยวกกล้วย
(ช+ญ) ต๋ำบ่าหนุนยำเตา
ซ้าบ่าเขือผ่อย
แก๋งเห็ด แก๋งหอย
ก้อยป๋าดุ๊กอุย
ช.แก๋งบ่าค้อนก้อม
ญ.แก๋งอ่อมเครื่องใน
ช.แก๋งผักเฮือดลอ
ญ.อ๋อยำหน่อไม้
(ช+ญ)น้ำเมี้ยงน้ำตับ
กับแก๋งฮังเล
น้ำพริกอีเก๋ เฮ้ยำจิ้นไก่
ช.ลาบงัวตั๋วลาย
ญ.ลาบควายตั๋วดำ
ช.ลาบไก่ยกมา
ญ.ลาบป๋าสร้อย ก็ลำกา
ช.กิ๋นอะหยังระวังพ่อง
ญ.ลุต๊องจะว่าบ่าบอก
ช.ส่วนบ้านผม กิ๊กก๊อก
ญ.ยอกแก๋งโฮะ ตึงวัน
ช.ของกิ๋นบ้านเฮา.
เลือกเอาเต๊อะนาย.
ญ.เป๋นของพื้นเมือง.
เป๋นเรื่อง สบาย.
ช+ญ) ล้วน ซะป๊ะ มากมี
ฟังฮื้อดีเน้อ.
ฟั่งใค้ อยากจนเผลอ
มาบลืนน้ำลาย

ฟังเพลงของกิ๋นคนเมือง – จรัล มโนเพ็ชร-สุนทรี เวชานนท์

ของกิ๋นคนเมือง – จรัล มโนเพ็ชร-สุนทรี เวชานนท์ [Official Music Video]

จรัล มโนเพ็ชร – ของกิ๋นคนเมือง

ของกิ๋นคนเมือง – จรัล มโนเพ็ชร | เพื่อชีวิต คาราโอเกะ

The post ของกิ๋นคนเมือง – จรัล มโนเพ็ชร appeared first on At-Chiangmai.com ข่าวสาร กิจกรรม เชียงใหม่ ท่องเที่ยวเชียงใหม่.

แมงมัน อาหารอร่อยหายาก ตามฤดูกาล 1 ปีมีครั้งเดียวเท่านั้น สำหรับ เจี๋ยวไข่แมงมัน นั้น  เจี๋ยวในห้องครัวของคนล้านนาหมายถึงแกงน้ำใสอย่างหนึ่ง รสชาติไม่จัดมาก อย่างเช่นเจี๋ยวผักปลัง ไข่แมงมัน เป็นไข่ของแมงมัน ซึ่งเป็นชื่อเรียกของมดชนิดหนึ่ง ที่คนภาคเหนือนิยมรับประทานไข่แมงมันและลูกแมงมัน ไข่แมงมันมีอยู่ 2 ชนิดคือ ไข่ฟองเล็ก ชาวบ้านเรียกว่า แย๊บ ซึ่งจะเป็นแม่แมงมันหรือมดงาน ส่วนไข่ฟองใหญ่ ชาวบ้านเรียกว่า เต้ง มีลักษณะคล้ายไข่มดแดง มีสีนวล

ส่วนผสมเจี๋ยวไข่แมงมัน

1. ไข่แมงมัน
2. ไข่ไก่
3. ต้นหอม
4. พริก
5. ปลาร้า
6.กระเทียม
7.หอมแดง

วิธีการทำเจี๋ยวไข่แมงมัน

1. ตำกระเทียมให้ละเอียด แล้วใส่พริกลงไปตำให้ละเอียด ตามด้วยหอมแดง ตำให้ละเอียดเข้ากัน แล้วใส่ปลาร้า
2. ซอยต้นหอม
3. ต้มน้ำให้เดือด ใส่เครื่องแกงที่ตำเสร็จแล้วลงไป
4. รอน้ำเดือด ใส่ไข่แมงมัน เดือดแล้วใส่ไข่ไก่ลงไป คนให้เข้ากัน
5. ไข่สุกแล้ว ให้ใส่ต้นหอมลงไป  ปรุงรสได้ตามใจชอบ

เคล็ดลับการปรุงเจี๋ยวไข่แมงมัน

1. ถ้าไข่แมงมันมีน้อยให้ใส่ไข่เยอะ ๆ
2. หลังจากทำเสร็จเจียวไข่แมงมันสามารถปรุงด้วยน้ำปลาก็อร่อยแล้ว

The post เจี๋ยวไข่แมงมัน appeared first on At-Chiangmai.com ข่าวสาร กิจกรรม เชียงใหม่ ท่องเที่ยวเชียงใหม่.

น้ำหนัง เป็นอาหารที่ได้จากหนังวัวหรือหนังควายต้มจนเละและเป็นวุ้น นำมาทาลงบนใบตอง หรือกาบไม้ไผ่ ปัจจุบัน นิยมใช้พลาสติกแทน สำหรับการผลิตจำนวนมาก ทิ้งไว้ให้แห้ง ทำให้สุกโดยนำมาปิ้งไฟให้สุกก่อน นิยมกินร่วมกับอาหารประเภทน้ำพริก (บุญยัง ชุมศรี, 2542, หน้า 3267-3268; เอื้อมพร วรรณแดง, สัมภาษณ์, 4 กรกฎาคม 2550)

ส่วนผสม
1. หนังควาย 1 กิโลกรัม
2. เกลือ 1 ช้อนชา
3. น้ำมันพืช 2 ช้อนโต๊ะ

วิธีการทำ

1. นำหนังควายมาล้างให้สะอาด แล้วนำลงลวกในหม้อน้ำตั้งไฟพออุ่น ขูดเอาขนที่ติดหนังออกให้สะอาด
2. นำหนังควายลงต้มในน้ำเดือด ทิ้งไว้ประมาณ 8 ชั่วโมง
3. เมื่อต้มได้ที่จนหนังเปื่อยเละ ให้ตักขึ้น พักไว้
4. นำหนังควายที่ต้มแล้วมาถูกับกระชอน โดยใช้ไม้กดเพื่อจะได้น้ำจากหนังควาย ใส่ภาชนะพักไว้
5. ละเลงน้ำหนังที่ได้ไปราดบนใบตองเป็นวงกลม
6. นำมาผึ่งลมประมาณ 3 ชั่วโมง แล้วนำไปแขวนตากประมาณ 2 ชั่วโมง
7. แกะแผ่นน้ำหนังออกจากใบตอง นำไปตากแดดให้แห้ง หลังจากนั้นนำเกลือและน้ำมัน ทาที่แผ่นน้ำหนังเพื่อเพิ่มรสชาติ
8. นำน้ำหนังมาย่างไฟให้เหลืองกรอบ
รายการอ้างอิง
บุญยัง ชุมศรี. (2542). น้ำหนัง (2). ใน สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคเหนือ (เล่ม 7, หน้า 3267-3268). กรุงเทพฯ: มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ธนาคารไทยพาณิชย์.

The post น้ำหนัง appeared first on At-Chiangmai.com ข่าวสาร กิจกรรม เชียงใหม่ ท่องเที่ยวเชียงใหม่.

ผักหละหรือผักชะอม ยังสามารถนำไปประกอบกับอาหารอย่างอื่นได้อีกมากมาย ชะอม ประโยชน์นำมาทำเป็นเมนูอาหารได้หลากหลายเมนู เมนูชะอม เช่น ไข่ชะอม ไข่ทอดชะอม ชะอมชุบไข่ แกงส้มชะอมกุ้ง แกงส้มชะอมไข่ นำมาลวกหรือนึ่งใช้เป็นผักจิ้มกับน้ำพริก น้ำพริกกะปิ รับประทานร่วมกับส้มตำมะม่วง ตำส้มโอ หรือจะนำไปปรุงเป็นแกงรวมกับปลา เนื้อ ไก่ กบ เขียด หรือต้มเป็นอ่อม ทำแกงลาว แกงแค เป็นต้น

[iggetimage type=”tags” tag=”%E0%B9%81%E0%B8%81%E0%B8%87%E0%B8%9C%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B0″ limit=”15″]

ที่มา http://library.cmu.ac.th/ntic/lannafood

The post แกงผักหละ appeared first on At-Chiangmai.com ข่าวสาร กิจกรรม เชียงใหม่ ท่องเที่ยวเชียงใหม่.

ผักเสี้ยวเป็นผักที่ชาวเหนือนิยมกินมาก จะนำยอดใบอ่อนมาทำกับข้าว เช่น แกงผักเสี้ยวใส่ปลาย่าง แกงกับเนื้อ และนิยมแกงรวมกับผักชะอม ผักเชียงดา รสชาติอร่อยมาก นำมาเป็นผักลวกจิ้มน้ำพริก จะสัมผัสกับรสชาติ รู้สึกได้ถึงความหวาน และเชื่อว่าเป็นอาหารบำรุงร่างกายได้ดี เจริญอาหารฝีมือแกงผักเสี้ยวของชาวเหนือสุดยอดที่สุดเลย

ที่มา http://library.cmu.ac.th/ntic/lannafood/detail_lannafood.php?id_food=124

[iggetimage type=”tags” tag=”%E0%B9%81%E0%B8%81%E0%B8%87%E0%B8%9C%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%A2%E0%B8%A7″ limit=”6″]

[iggetimage type=”tags” tag=”%E0%B9%81%E0%B8%81%E0%B8%87%E0%B8%9C%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%A2%E0%B8%A7%E0%B9%83%E0%B8%AA%E0%B9%88%E0%B9%84%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%94%E0%B9%81%E0%B8%94%E0%B8%87″ limit=”2″]

[iggetimage type=”tags” tag=”%E0%B9%81%E0%B8%81%E0%B8%87%E0%B8%9C%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%A2%E0%B8%A7%E0%B9%83%E0%B8%AA%E0%B9%88%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B9%87%E0%B8%94″ limit=”1″]

The post แกงผักเสี้ยว appeared first on At-Chiangmai.com ข่าวสาร กิจกรรม เชียงใหม่ ท่องเที่ยวเชียงใหม่.

“ผักเฮือด” แก๋งใส่กระดูกหมู ปลาแห้ง ลำขนาด ของกิ๋นปื้นเมือง หายากในเมืองส่วนใหญ่ไม่มีขาย
และเราจะมีโอกาสได้กินแค่ปีละครั้ง คือช่วงต้นฤดูหนาว ที่ต้นมีการผลัดใบแล้วแตกยอดอ่อนๆออกมาให้เก็บกิน ถ้าออกมาเยอะๆแล้วไม่รีบเก็บไม่กี่วันใบก็แก่เกิน ต้องรอกินอีกทีปีหน้า

ที่สำคัญปลูกยากคร้า ดิน น้ำ อากาศ ไม่ดี อดกิน เพราะต้นจะตายหมด บางทีต้นไม่ตายแต่ไม่ยอมแตกยอดอ่อนให้เก็บกิน หมดฤดูก็รอลุ้นเอาอีก 1 ปี

Credit : http://library.cmu.ac.th/ntic/lannafood/detail_lannafood.php?id_food=48

[iggetimage type=”tags” tag=”%E0%B8%9C%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B9%80%E0%B8%AE%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%94″ limit=”15″]

The post แกงผักเฮือด appeared first on At-Chiangmai.com ข่าวสาร กิจกรรม เชียงใหม่ ท่องเที่ยวเชียงใหม่.

ผักขี้หูด เป็นผักพื้นบ้านพบมากทางภาคเหนือ ชอบอากาศเย็น มีฝักสีเขียวอ่อน เนื้อนุ่มคล้ายฟองน้ำ ฝักคอดเว้าเป็นข้อ ๆ ยาวตลอดทั้งฝัก ปลายแหลม จะกินแบบสดๆ หรือนำมาลวกจิ้มกินกับน้ำพริกก็ได้ บ้างนำมาแกงใส่ปลา กบ หรือใส่ไข่แมงมัน ก็อร่อยดี มีประโยชน์

ส่วนผสมและเครื่องปรุง

ผักขี้หูด

น้ำ 2 ½ ถ้วย

เนื้อ / เนื้อหมู กระดูกหมู / ปลาแห้ง

ส่วนผสมพริกแกง

พริกชี้ฟ้าแห้ง 5 – 6 เม็ด / หอมแดง 5 หัว / กระเทียมไทย 6 กลีบ / ข่า 3 แว่น / ตะไคร้ซอย 1 ต้น / เกลือป่น ½ ช้อนชา / กะปิ ½ ช้อนโต๊ะ

ขั้นตอนการทำ

1. ตั้งหม้อใส่น้ำประมาณ 2 ถ้วยแกง

2. ตำพริกแกง 6-7 เม็ด กระเทียมไทย 3-4 กลีบ เกลือสมุทรเล็กน้อย โขลกให้พอแหลก ใส่กระปิแกง 1 ช้อนชา โขลกให้เข้ากันดี ตักใส่หม้อแกงที่เดือดแล้ว พร้อมใส่ เนื้อ / เนื้อหมู กระดูกหมู / ปลาแห้ง ตามลงไป

3. ใส่ผักขี้หูด ลงไป ปิดไฟ ตักใส่ชาม พร้อมซดน้ำแกงร้อนๆ กับผักขี้หูดเต็มคำ

พริกจะเผ็ดน้อยลงถ้าแกงกับผักขี้หูด จึงต้องใส่พริกเพิ่มจากปกติ เพราะผักขี้หูดทำให้รสเผ็ดของพริกจืดลง แต่ถ้าใครไม่ทานเผ็ดไม่ต้องใส่หลายเม็ดก็ได้จะได้ซดน้ำสบาย ๆ

เมื่อนำผักขี้หูดใส่ลงไปแล้ว อย่าตั้งนานเกินไป เพราะผักขี้หูดสุกง่าย ไม่งั้นผักขี้หูดจะเปื่อย ได้แกงผักขี้หูดมาลิ้มรส น้ำแกงเผ็ดแต่กลมกล่อม ผักขี้หูดรสหวานดูหน้าตาน่าทานที่สุด

[iggetimage type=”tags” tag=”%E0%B9%81%E0%B8%81%E0%B8%87%E0%B8%9C%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%82%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%AB%E0%B8%B9%E0%B8%94″ limit=”10″]

อาหารพื้นบ้านล้านนา อาหารเหนือ หรือ อาหารล้านนา มีอยู่มากมายหลายชนิด อาหารบางอย่างมีประวัติความเป็นมาอันยาวนาน มีพืชผักพื้นบ้านที่มีประโยชน์เป็นส่วนประกอบ มีลักษณะการกินที่เป็นเอกลักษณ์

เว็บไซต์ at-chiangmai.com รวบรวมรายการอาหารมาให้คุณได้ทดลองทำ หรือปรุงอาหารเอง หรือ อาหารที่แปลกหน้าแปลกตา ที่นับวันอาจจะมีคนรู้จักน้อยลงไปทุกที หรือหาทานยาก ให้ได้กลับเป็นอาหารที่ชื่นชอบของผู้คนทุกหมู่เหล่าที่อยากรู้จัก วัฒนธรรมการกินของคนเหนือ คนล้านนามากขึ้น

The post แกงผักขี้หูด appeared first on At-Chiangmai.com ข่าวสาร กิจกรรม เชียงใหม่ ท่องเที่ยวเชียงใหม่.

หยวกกล้วย หัวปลี ผลดิบ เป็นผักที่มีทุกฤดูกาล ผลดิบรักษาแผลกระเพาะ ผลสุกช่วยระบาย ให้พลังงานสูง ปลีและหยวก แก้ร้อนใน

The post กล้วยน้ำว้า appeared first on At-Chiangmai.com ข่าวสาร กิจกรรม เชียงใหม่ ท่องเที่ยวเชียงใหม่.

ดอกตูมและใบอ่อนนำมาแกงกะทิ ช่วยเจริญอาหาร ทำให้หลับสบาย เป็นยาระบายอ่อนๆ

The post ขี้เหล็กบ้าน appeared first on At-Chiangmai.com ข่าวสาร กิจกรรม เชียงใหม่ ท่องเที่ยวเชียงใหม่.

ยอดและดอกอ่อนใส่แกงแค แก้เลือดออกตามไรฟัน ปวดฟัน รำมะนาด แก้ปวดหัว โลหิตเป็นพิษ

The post ผักคราดหัวแหวน appeared first on At-Chiangmai.com ข่าวสาร กิจกรรม เชียงใหม่ ท่องเที่ยวเชียงใหม่.

ใบใช้แต่งกลิ่นอาหาร แก้ท้องอืด ขับลม เมล็ดช่วยระบาย

The post แมงลัก appeared first on At-Chiangmai.com ข่าวสาร กิจกรรม เชียงใหม่ ท่องเที่ยวเชียงใหม่.

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
แคเป็นไม้ยืนต้นสกุลโสน มีลำต้นขนาดเล็กถึงกลางสูงประมาณ 3-10 เมตร แตกกิ่งก้านสาขามากไม่เป็นระเบียบ เปลือกเป็นสีน้ำตาลเข้ม มีรอยขรุขระหนา ใบประกอบแบบขนนกเรียงสลับ ใบย่อยมีขนาดเล็กรูปขอบขนาน ขอบใบเรียบ ปลายใบมนกว้าง ดอกคล้ายดอกถั่ว ออกดอกแบบช่อตรงซอกใบ มีสีขาว ผลมีลักษณะเป็นฝักกลมยาว 20-40 เซนติเมตร สีเขียวอ่อน ใช้รับประทานเป็นอาหารได้ เมล็ดมีลักษณะเหมือนลิ่มผสมเกสรโดยนก[2] ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด มีอายุได้ประมาณ20ปี แต่ถ้าหักยอดบ่อยๆจะทำให้มีอายุสั้นลง

การกระจายพันธุ์
กระจายพันธุ์ด้วยเมล็ด เชื่อกันว่ามีถิ่นกำเนิด จากประเทศอินเดียหรือเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และเจริญเติบโตได้ทุกพื้นที่ทั่วโลกในเขตร้อนชื้น

การใช้ประโยชน์
ยอดอ่อนและใบอ่อนสามารถนำมาปรุงอาหารได้ เป็นสมุนไพรช่วยดับพิษร้อนถอนพิษไข้ ดอกใช้เป็นอาหาร แก้ไข้หัวลม และช่วยบำรุงอาหาร ฝักอ่อนใช้เป็นอาหารได้

การเกษตร
แคเป็นต้นไม้พื้นบ้าน เป็นไม้เนื้ออ่อน นิยมปลูกเป็นรั้วบ้าน คันนา และริมถนน ปลูกได้ในทุกพื้ที่ทั้งดินเหนียว ดินร่วน สามารถปลูกไว้ในบริเวณบ้านเพื่อปรับพื้นที่ให้มีปุ๋ย เนื่องจากใบแคที่ผุแล้วทำให้ดินอุดมสมบูรณ์ มีธาตุอาหารมากขึ้น เมื่อเมล็ดแก่จัดจะแพร่พันธุ์ด้วยเมล็ด มีอายุประมาณ 20 ปี และเจริญเติบโตได้ทุกพื้นที่ทั่วโลกในเขตร้อนชื้น

ประกอบอาหาร
ส่วนที่นำมารับประทานได้ของแค คือ ยอดอ่อน ฝักอ่อนออกในช่วงฤดูฝน ใบอ่อนมีรสหวาน ดอกอ่อนออกในช่วงฤดูหนาว ดอกแคมีเส้นใยอาหาร แคลเซียม ฟอสฟอรัส เหล็ก แคโรทีน วิตามินเอ วิตามินบีหนึ่ง วิตามินบีสอง และวิตามินซี ก่อนนำไปทำอาหารต้องดึงเอาเกสรออกก่อนเพื่อลดความขม ส่วนที่รับประทานได้ของแคสามารถนำไปปรุงอาหารได้หลายอย่าง อาทิ เช่น แกงส้มดอกแค แกงเหลืองปลากระพงดอกแค ดอกใบยอกฝักอ่อนของแคนำมาลวกจิ้มน้ำพริกได้ ล้วนเป็นอาหารที่มีคุณค่าให้ประโยชน์ทั้งสิ้น

ยารักษาโรค
นำเปลือกแคมาต้ม คั้นน้ำรับประทานแก้ท้องร่วง แก้บิด แก้มูกเลือด
ดอกแคช่วยแก้ไข้ลดไข้ถอนพิษไข้
แคยังอุดมด้วยสารต่างๆ โดยเฉพาะบีตา-แคโรทีนที่ร่างกายสามารถเปลี่ยนเป็นวิตามินเอได้ จึงช่วยบำรุงสายตา ต่อต้านมะเร็ง และยังมีแคลเซียม, ฟอสฟอรัสสูง จึงช่วยเสริมสร้างกระดูก

[iggetimage type=”tags” tag=”%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B9%81%E0%B8%84″ limit=”20″]

The post แค appeared first on At-Chiangmai.com ข่าวสาร กิจกรรม เชียงใหม่ ท่องเที่ยวเชียงใหม่.

ใบรัประทานเป็นผักสด น้ำคั้นจากใบใช้เป็นเครื่องดื่ม แก้อ่อนเพลีย เมื่อยล้า บำรุงธาตุหัวใจ ขับปัสสาวะ ภายนอกใช้รักษาแผลสด

The post บัวบก appeared first on At-Chiangmai.com ข่าวสาร กิจกรรม เชียงใหม่ ท่องเที่ยวเชียงใหม่.

ใบใช้แต่งกลิ่นอาหาร ดับคาว ทำให้ร้อนและขับลมได้ดี รสเผ็ดร้อน เป็นยาตั้งธาตุ แก้ปวดท้อง ท้องขึ้น จุกเสียดในท้อง

The post กะเพรา appeared first on At-Chiangmai.com ข่าวสาร กิจกรรม เชียงใหม่ ท่องเที่ยวเชียงใหม่.

ช่อดอกอ่อนลวกจิ้มน้ำพริก หรือใส่แกงแค

The post นางแลว appeared first on At-Chiangmai.com ข่าวสาร กิจกรรม เชียงใหม่ ท่องเที่ยวเชียงใหม่.

ชื่ออื่น ผักหละ (ภาคเหนือ) ผักหา ( แม่ฮ่องสอน ) หมันจื่อกั๋ว ( ม้ง ) (อุดม รุ่งเรืองศรี, 2542, 7460) ผักขา ( อุดรธานี ) ผักยำ ( ร้อยเอ็ด ) (กัญจนา ดีวิเศษ และคณะ, 2548, 52)

ชะอม ชื่อสามัญ Climbing wattle, Acacia, Cha-om ชะอม ชื่อวิทยาศาสตร์ Acacia pennata (L.) Willd. จัดอยู่ในวงศ์ถั่ว (FABACEAE หรือ LEGUMINOSAE) และอยู่ในวงศ์ย่อยสีเสียด (MIMOSOIDEAE หรือ MIMOSACEAE)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ต้น เป็นพรรณไม้พุ่มขนาดย่อม มีถิ่นกำเนิดในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และเอเชียใต้ กิ่งเลื้อยลำต้นและกิ่งก้านมีหนามแหลมอยู่ทั่วไป ลำต้นเลื้อยสีขาว ส่วนลักษณะของใบชะอม ใบผักหละ เป็นใบประกอบสีเขียวขนาดเล็ก ใบ เป็นใบประกอบ มีก้านใบจะแยกออกแตกออกจากแกนกลางใบเป็นใบอยู่ 2 ทาง จะมีลักษณะคล้ายใบส้มป่อยหรือใบกระถิน ใบอ่อนมีกลิ่นฉุน ใบเรียงสลับ ใบย่อยมีขนาดเล็กออกตรงข้ามกันมี 13-28 คู่ ปลายใบแหลมขอบใบเรียบ ใบย่อยจะหุบในเวลาเย็น และแผ่ออกเพื่อรับแสงในช่วงกลางวัน ส่วนดอกชะอม ดอกผักหละ ลักษณะคล้ายดอกกระถิ่นออกที่ซอกใบสีขาวนวลหรือสีขาว ดอกขนาดเล็ก จะเห็นชัดเจนเฉพาะเกสรตัวผู้เป็นเส้นฝอย (กัญจนา ดีวิเศษ และคณะ, 2548, 52)

วิธีการปลูกชะอม วิธีปลูกผักหละ

ปลูกโดย การปักชำ การเพาะเมล็ด การตอนกิ่ง หรือการโน้มกิ่งลงดิน โดยไม่ต้องต่อตาหรือชำกิ่ง การปลูกผักชะอมส่วนมากจะใช้วิธีการเพาะเมล็ด เพราะจะได้ต้นที่แข็งแรงและทนทานต่อสภาพแวดล้อม มีหนามหนากว่าการปลูกด้วยวิธีอื่น

การปลูกชะอม ปลูกผักหละ ด้วยวิธีการเพาะเมล็ด โดยนำมาเมล็ดชะอมมาใส่ถุงพลาสติก รดน้ำวันละครั้ง เมื่อเมล็ดงอกก็ให้ทำการย้ายลงดิน โดยปลูกห่างกันประมาณ 1 เมตร และให้ปุ๋ยสดหรือมูลสัตว์ในการบำรุงต้น ถ้าปลูกในฤดูร้อนแล้วหมั่นรดน้ำจะเจริญเติบโตได้ดีกว่าการปลูกในฤดูฝน เพราะเมล็ดชะอมมีโอกาสเน่าได้สูง ผักชะอม ปกติแล้วจะไม่ค่อยมีโรคและแมลงศัตรูพืชมารบกวนเท่าไหร่ หากพบก็ใช้ปูนขาวโรยไว้รอบโคนต้น แต่ถ้าเป็นแมลงมีหนอนกินยอดชะอมก็ให้ใช้ยาฆ่าแมลงฉีดทุก ๆ 8 วัน การเก็บยอดชะอม ควรเก็บให้เลือกยอดไว้ 3-4 ยอดเพื่อให้ต้นได้โต เพื่อความปลอดภัยควรเก็บหลังจากการฉีดยาฆ่าแมลงแล้วไม่น้อยกว่า 7 วัน และสามารถเก็บเกี่ยวจากต้นที่ปลูกกิ่งตอนได้ 10-15 วัน และตัดยอดขายได้ทุก ๆ 2 วัน

ประโยชน์ต่อสุขภาพ

ทางโภชนาการ
เบต้าแคโรทีน วิตามินเอ วิตามินซี ฟอสฟอรัส (ผักพื้นบ้าน อาหารไทย, 2548, 30)
ช่วยต่อต้านอนุมูลอิสระ เนื่องจากมีวิตามินเอสูง
ยอดชะอมช่วยลดความร้อนในร่างกายได้
ผักรสมันอย่างชะอมมีสรรพคุณเป็นยาอายุวัฒนะ
ช่วยในการขับถ่าย ป้องกันโรคท้องผูก
รากชะอมนำมาฝนกินช่วยแก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ ปวดท้อง และช่วยขับลมในลำไส้
มีส่วนช่วยบำรุงเส้นเอ็น
ช่วยแก้อาการลิ้นอักเสบเป็นผื่นแดง

ทางยา

เปลือกชะอมผสม สะเดา ฟ้าทะลายโจร บดให้เข้ากันเป็นยาขับพยาธิ ต้มน้ำกินเป็นยาขับลมเปลือกใช้แทนผงชูรส รากของชะอม สรรพคุณแก้ท้องเฟ้อ ขับลมในลำไส้ แก้อาการปวดเสียวในท้องได้ดี (กัญจนา ดีวิเศษ และคณะ, 2548, 52)

ประโยชน์ของชะอม ช่วยฟื้นฟูผมแห้งเสีย แตกปลาย ด้วยสูตรน้ำชะอมหมักผม เพียงแค่นำใบชะอมประมาณ 1 กำมือมาต้มกับน้ำเปล่า 3 ถ้วย จนได้น้ำชะอมเข้มข้น กรองเอาแต่น้ำ เมื่อสระผมเสร็จให้นำผ้าขนหนูมาชุบน้ำชะอมที่เตรียมไว้ บิดพอหมาด นำมาเช็ดผมให้ทั่ว แล้วทิ้งไว้ประมาณ 10 นาทีแล้วล้างออก จะช่วยทำให้ผมแห้ง ๆ กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้ง

ชะอม ประโยชน์นำมาทำเป็นเมนูอาหารได้หลากหลายเมนู เมนูชะอม เช่น ไข่ชะอม ไข่ทอดชะอม ชะอมชุบไข่ แกงส้มชะอมกุ้ง แกงส้มชะอมไข่ นำมาลวกหรือนึ่งใช้เป็นผักจิ้มกับน้ำพริก น้ำพริกกะปิ รับประทานร่วมกับส้มตำมะม่วง ตำส้มโอ หรือจะนำไปปรุงเป็นแกงรวมกับปลา เนื้อ ไก่ กบ เขียด หรือต้มเป็นอ่อม ทำแกงลาว แกงแค แกงผักหละ เป็นต้น

ข้อบ่งใช้ในทางเภสัชกรรมล้านนา เป็นส่วนประกอบในตำรับยารักษาอาการไอ ยาแก้เจ็บคอ ยาไข้บ่รู้หาย ยาขางพากหลวง ยาเจ็บหัว ยาลมขึ้นหัวเป็นหนอง ส่วนทางแพทย์แผนไทย แพทย์ตามชนบท ใช้รากชะอมมาฝนรับประทานแก้ท้องเฟ้อ ขับลมในลำไส้ แก้ปวดเสียวในท้อง เป็นต้น สิ่งที่ควรระมัดระวังเกี่ยวกับชะอม คือ บางคนอาจแพ้กลิ่นฉุนของชะอม โดยมีอาการเวียนศรีษะและอาเจียนได้ (จีรเดช มโนสร้อย และอรัญญา มโนสร้อย, 2537)

ฤดูกาลใช้ประโยชน์

ตลอดปี

โทษของชะอม

1. สำหรับคุณแม่ที่เพิ่งมีบุตรอ่อน ไม่ควรรับประทานผักชะอม เพราะจะทำให้น้ำนมแม่แห้งได้
2. ผักชะอม สำหรับคุณแม่ลูกอ่อน จะแพ้กลิ่นของผักชนิดนี้อย่างมาก ดังนั้นควรอยู่ห่าง ๆ
3. การรับประทานผักชะอมในหน้าฝน อาจจะมีรสเปรี้ยว กลิ่นฉุน บางครั้งอาจทำให้มีอาการปวดท้องได้ (ปกตินิยมรับประทานผักชะอมหน้าร้อน)
4. กรดยูริกเป็นตัวการที่ทำให้เกิดข้ออักเสบในผู้ป่วยโรคเกาต์ ซึ่งเกิดมาจากสารพิวรีน (Purine) โดยผักชะอมนั้นก็มีสารพิวรีนในระดับปานกลางถึงระดับสูง ผู้ป่วยโรคเกาต์สามารถรับประทานได้ แต่ควรรับประทานในปริมาณที่จำกัด หากเป็นมากก็ไม่ควรรับประทาน เพราะจะทำให้ปวดกระดูกได้
5. อาจพบเชื้อก่อโรคอย่างซาลโมเนลลา (Salmonella) ซึ่งเป็นเชื้อที่สามารถพบได้ทั่วไปในสภาพแวดล้อม เช่น ดิน น้ำ อากาศ เมื่อเรานำผักชะอมที่ปนเปื้อนสารชนิดนี้มาประกอบอาหารโดยไม่ล้างทำความสะอาดหลาย ๆ ครั้ง หรือไม่นำมาปรุงให้สุกก่อนรับประทาน อาจมีความเสี่ยงที่จะได้รับเชื้อชนิดนี้ได้ โดยผู้ที่ได้รับเชื้อชนิดอาจจะมีอาการท้องเสีย ปวดท้อง ถ่ายเหลวเป็นน้ำสีเขียว หรือถ่ายเป็นมูกมีเลือดปน มีไข้ เป็นต้น

[iggetimage type=”tags” tag=”%E0%B8%9C%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B0″ limit=”20″]

รายการอ้างอิง

http://library.cmu.ac.th/ntic/lannafood/detail_ingredient.php?id_ingredient=80

จีรเดช มโนสร้อย และอรัญญา มโนสร้อย. (2537). เภสัชกรรมล้านนา: ตำรับยาสมุนไพรล้านนา. กรุงเทพฯ: สถาบันการแพทย์แผนไทย.

ผักพื้นบ้าน อาหารไทย. (2548). กรุงเทพฯ: แสงแดด.

อุดม รุ่งเรืองศรี. (2542). หละ, ผัก. ใน สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคเหนือ (เล่มที่ 14, หน้า 7460). กรุงเทพฯ: มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ธนาคารไทยพาณิชย์

เว็บไซต์เดออะแดนดอตคอม, สถาบันการแพทย์แผนไทย, วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี (EN), สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ, เว็บไซต์ medthai.com

The post ชะอม appeared first on At-Chiangmai.com ข่าวสาร กิจกรรม เชียงใหม่ ท่องเที่ยวเชียงใหม่.